Ikgodwana kuyi ndawo yoku buthelela nokufukamela ilwazi lamasiko, ubukgwari kanye ne siko pilo khulu khulu yamaNdebele
Umlando uveza bona ikgodwana yakhiwa mbuso wakwandebele ngomnyaka ka 1989 kwathi ngo 1990 yavulwa ngokusemthethweni njenge ndawo yamagugu wamandebele.
Kwathi ngo mnyaka ka 1994 eku mnyaka wombuso wentando yenengi indawo le khenge isiqala kwaphela umlando nemvelaphi yamandebele kwaphela kodwana kwaba yindawo yomuntu woke nanyana ipakama yakhona beku kukuba mthombo lwazi wama ndebele indawo le, iyindawo yeze vakatjho bukelo, begodu iyindawo yokuhlumisa umnotho ngakwandebele.
Kuliqiniso ukuthi umuntu naka vakatjhele indawo le uzizwa asekabeni yemvelaphi yakhe godu nama gugu wakhe ngombana la kula abantu bafundiswa khona ukugwala, ukuphothela ukurhuphula, ukutshidza kanye noku sinda.
Okuqakatheke khulu nge Kgodwana Cultural Village kukuthi yindawo yokufundisa abantu nges'milo, ihlonipho kanye nokuzi vikela ekhambeni lepilo lokhu kufaka hlangana iimisebenzi ekufanele yenziwe babantu nge'ngaba ngoku hluka kwazo njengo kuthi abesana bafundiswa ukulusa, ukuzingela nokutheza kanye noku senga, bese kuthi abentazana bafundiswe uku tlhogomela ikhaya njengoku hlwengisa, ukupheka kanye nokuzithoba.
Yeke lezo ngezinye zezinto ezenza iKgodwana ukuthi kube yindawo eqakathekileko ekuvikeleni nekubuyisa isimilo kanye nobuntu esitjhabeni lokhu kufaka hlangana ukuvikelwa kwamagugu, ubukgwari kanye namasiko wabantu.