Isiko Lethu February 08, 2026

Abantu engihlobene nabo

“Kghari ngibawa bonyana ungidlulisele isivalo sepoto.” Kutjho uMzwandile kuBahlezingaye. Kazi uBahlezingaye ngudwadwabo kababakhe. “Yewena lokhunjana”. Akusiyo indlela yokubiza umuntu leyo, neenlwane azibizwa njalo ngombana nazo zinama bizo wazo.

N

Nelisiwe Skhosana

1 month ago

39 1 min read
Share:

“Kghari ngibawa bonyana ungidlulisele isivalo sepoto.” Kutjho uMzwandile kuBahlezingaye. Kazi uBahlezingaye ngudwadwabo kababakhe. 

“Yewena lokhunjana”. Akusiyo indlela yokubiza umuntu leyo, neenlwane azibizwa njalo ngombana nazo zinama bizo wazo.  

Akhesiqale amagama wabantu engihlobene nabo.  

  1. Umma – mumuntu wengubo ongibelethako 
  2. Ubaba – mumuntu wendoda engibelethako 
  3. Ugogo – mumuntu wengubo obeletha ubaba nofana umma 
  4. Umkhulu – mumuntu wendoda ebeletha ubaba nofana umma 
  5. Udade- mntazana wakwethu 
  6. Umntanthu – msana wangakwethu omncani kimi 
  7. Umnakwethu – msana wangakwethu omkhulu kimi 
  8. Ukghari – ngudadwabo kababa 
  9. Umalume- ngumfowabo Kamma 
  10. Umkamalume – mfazi kamalume 
  11. Usorhulu – mnakwabo kababa begodu yindoda kadadwabo likamma omkhulu
  12. Urhulu- mkasorhulu nofana ngudadwabo kamma 
  13. Usonghwana- mumuntu wendoda obelethwe nobaba, kodwana omncani begodu yindoda kadadwabo omcani
  14. Umani – ngudadwabo likamma omcani Umtamama – mntwana kadadwabo kammma (umani nofana urhulu) 
  15. Umzala – mntwana kamalume nofana kakghari 
  16. Umrharibo – mkamfowethu (umnakwethu nofana umntanthu) 
  17. Umkhwenyethu – yindoda kadade nofana kakghari 
  18. Umzukulu – mntwana kadade 
  19. Umukhwe – nguyise lomkami 
  20. Umkhwekazi – ngunina lomkami 
  21. Usosokana – nguyise wendodami 
  22. Unosokana- ngunina wendodami 
  23. Umncayethu – mfazi womfowabo lendodami 
  24. Umrharidzweni – mfazi engende naye ndoda yinye (sisithembu) 
  25. Untangababa- mina naye sithethe abafazi besibongo sinye 
  26. Ukaboyise – mntwana kantangababa 
  27. Umlamu- mntwana webukhweni bami 
  28. Umngani – mumuntu engiyintangakhe 


Comments (0)

Sign in to leave a comment

Sign In

No comments yet. Be the first to comment!

More from Highveld Chronicle issue 356